ÇETİN İNANÇ - 12 Eylül 1941, Ankara
Jet
Rejisör Çetin İnanç
Derleyen:
Pınar Öğünç
Roll Kitapları;
Tiyatro, Sinema ve Televizyon;
İstanbul, 2006, 14 x 20 cm, 125 sayfa, Türkçe, Karton Kapak, ISBN 9944557110.
JET REJİSÖR : ÇETİN İNANÇ
Sinemaya Atıf Yılmaz'ın yanında asistan olarak başladı. Fantastik Türk Sinemasının öncülerinden biridir. Kiling, Kinova, özellikle 1982 yılında yönettiği Dünyayı Kurtaran Adam fantastik filmlerin en iyi örneğidir. Filmin on gün kadar kısa bir sürede çekildiği söylenir. Kullanılan aksesuarlar ve çekim tekniği ile dünyanın en kötü filmi olarak anılır. Bazı kaynaklarda ise en kötü on film arasında gösterilir.
Dünyayı kurtaran adam filmini izlememiş ve ya duymamış olanınız mı var mı? Bugüne kadar hiçbir Türk filmi bu film kadar patlama yapmadı ve ya adı Dünya çapında yayılmadı. Avrupa ya da Amerika’da herhangi birine Türk sineması hakkında ne biliyorsunuz dediğiniz de size ya Yılmaz Güney ismini söyleyecekler, ya da Dünyayı kurtaran Adam diyecekler.
Şu an piyasada çok satan bir kitap var, adı Jet Rejisör. Yönetmen Çetin İnanç hakkında ve Türk sinemasının 300 film çevirdiği dönemler hakkında inanılmaz anıları var. Su gibi okuyorsunuz ve okudukça gözleriniz yuvasından fırlarcasına şaşıyorsunuz.
Çetin İnanç’ın seçme anılarına geçmeden önce şunu belirtmek isterim. İyiki Çetin İnançlar, Yılmaz Atadeniz’ler, Semih Evin’ler, Ülkü Erakalın’lar var. Bu insanlara saygı duyuyorum. Yaptıkları her şeye de. 1970 – 1980 yılları arasında terörün kol gezdiği ortamlarda, sansürün en katı işlediği bir dönemde inatla sinema yapmaya çalışmışlar, Yeşilçam sinemasını bir nebze ayakta tutmayı başarmışlar. Günün gerektirdiği her şeyi yapmışlar. Avantür, Macera, Dram, Erotik, Bilim kurgu, Kovboy aklınıza ne gelirse çekmişler. Hatta Dünya sinema tarihinde bir çok ilke imza atmışlar. Süpermen’i, Redkit’i, Örümcek Adam’ı, Star Trek’i ilk defa onlar çekmiş. Çetin İnanç, B sınıfı film deyince akla ilk gelen yönetmendir. Bugüne kadar toplam 134 film yönetmiş ve Türk yönetmenler arasında dördüncülüğe yükselmiş.
Kaktüslerle
Meksikalaştırılan Ürgüp'te çekilen 'Çeko', Anadolu'da en fazla iş yapan
filmlerden olur, Kürtçe'de 'silahşör', sokak dilinde 'it, kopuk'
anlamına gelen 'Çeko'yu, filmin pek çok hayranı oğluna isim olarak
verir.Bonnie&Clyde'dan uyarlanan 'Cemo ile Cemile', yokluktan icat
doğurur: 16'lık çekilip sonra 35 mm'ye aktarılır. Filmler Anadolu'ya
pazarlanırken, maliyeti yüksek olan renklinin yanında bir-iki de siyah
beyaz yollanır. Ama ya elde yoksa? Filmi bir gün içinde çekmek icap
eder! 'Bombala Oski' Bir günde çekilen tek filmdir.
Çetin İnanç’ın sinemaya girmesine vesile olan kişi Orhan Günşıray’mış. Kendisi teyze-oğlu imiş. Günşıray’ın film yazıhanesine getir götür işleri yaparmış daha 19 yaşlarında iken. Eğer Orhan Günşıray pastacı olsa ben de pastacı olucaktım derdi. Atıf Yılmaz’la ortak işler yapılırmış sonra gerisi çorap söküğü gibi gelmiş.
Fenerde oynayacağım dersem film yapamazdım
Zekâ aklı geçerse, yaratıcılık başlar. Akıl zekâyı geçerse, yöneticilik başlar" diyor İnanç. Yazıhanesine bu tabelayı astığında Cüneyt Arkın, "Kendini tarif ediyor" demiş. Bir yandan müthiş bir pratik zekâ, beceri, tutku. Ama A'da tutunamayacağını hissettiğinde hiç ısrar etmiyor: "Fenerbahçe'de oynayamayacağımı anladığım anda Bursaspor'a kaçmışım! Fener'de oynayacağım diye dursam, film de yapamazdım."
Hangimiz palavradan değiliz
Çetin İnanç usta der ki “Mizacım bir şeye kafayı takmak, olmayacağını hissedince anında bırakmaktır, uğraşmam. Filmcilikte de öyle oldu. İdeallerin var, film yapmak istiyorsun, para bulamayınca eldeki paraya göre film düşünmeye başlıyorsun. Baktım hayallerim için sermaye yok, benden isteneni yapmaya başladım. Ne furyası varsa işte: Kovboy filmi, erotik film, dini film... Amaç seyirci çekmekse, sanatı bırakıp zanaate bakarsın. Çok ciddiye almadım hiçbir şeyi. Bu galiba filmciliğimde işe yaradı. Bazıları benim için "Palavradan filmci" der, hayat palavra be! Hangimiz palavradan değiliz?"
ÇETİN İNANÇ'IN GÜN YÜZÜNE ÇIKMAMIŞ ANILARINDAN NOTLAR
|
|
Hakan Balamir’in doğuşu Birgün yazıhaneye bir çocuk geldi. Bir film için Ankaradan gelmiş, iş olmamış geri dönecekmiş. Baktım aslan gibi delikanlı. Adı Hakan Tavacıoğlu mu neydi? Dedim ki, soyadın çok uzun gel bunu kısaltalım. Sonra soyadını Balamir yaptık. Sonra 3 silahşörler filmini çektik. Hatta iç içe çektik ve bir filmden 2 film çıkardım. Üç silahşörler ve Üç silahşörlerin intikamı. |
|
|
Negatifler neden çalınır ? Filmler negatife çekilir. Sonra pozitif yapılırken eklenen ilaç yüzünden biraz gümüş bulunurdu. Bu yüzden filmler gümüşçülere satılırdı. Para kazanmak için sinemalarda gösterilen kopyalar çalınır ve satılırdı. “Giovanni scognamillodan öğrendiğimize göre filmler başka bir işe daha yararmış. İçlerine bulgur, pirinç gibi erzak konusmuş ve güzel kültablası olurmuş”
Sarayburnundan dökülen Türk sineması Fakat o dönem çektiğimiz filmlerin negatifleri yok oldu. Yazıhanemiz çok küçüktü ve yer yoktu. Siyah beyaz filmlerin pabucu dama atıldı. Kinova, kamçılı adam ve bir sürü filmi Sarayburnundan denize döktük. Ne işe yarayacak bunlar dedik. Sonradan televizyon video çıktı kafamızı duvara vurduk tabi. Sonradan 16’lık kopyaları kaldı elimizde. Köylere 16’lık kopyalar yollanırdı çünkü. Marmara denizinin dibinde 25- 30 film var. İlgilenenler baksın artık.
Avantür hikayelere mecburduk Fatih Sultan Mehmet gibi gemileri karadan yürütemeyeceğimize göre sokakta birbirlerini döven 3 kişinin filmini yapmak zorunda kalıyorsun. Birde 71 ihtilali olmuş. Talebeler sokakta, polisler, kavgalar, dövüş. Birde sansür korkusu. Tecavüz istemezler silah istemezler. Senaryo yazmayı, film çekmeyi bırak insanın sevgilisine mektup yazması bile başarı idi o zaman. Boş durmamak içinde yoktan film var ettik o zamanlar.
|
|
|
Kamçılı Kadının doğuşu Şirket olunca çeşit yapmak gerekiyordu. İşletmecilerde erkek filmlerinin yanında farklı şeyler istemeye başladılar. Figen Han, Zerrin Egeliler, Arzu Okay o tür filmler çekmeye başladılar. Eee Emmanuelle Türkiye’ye girmiş, işletmecilerde o tür film istemeye başladılar. Bizim Kamçılı kadın’ı Figen Han oynuyordu. İntikam hikayesi idi. Kötü adamlar bir kadına tecavüz ediyor, kadında bunun intikamını alıyordu. Kadın avantür yani.
|
|
|
Tophaneli Murat Kadir İnanırla bizim yazıhanemizde tanıştık. Fatma Girikle film yapıyordu. Bir ara 10 gün boşluğu doğdu. O arada yaptık bu filmi. Sanırım ismi ilk defa başa yaıldığı ilk filmdi. Önceleri kadın oyuncuların arkasında kalırdı ismi hep. O zamanlar kostümlü film çekmiyorsan oyuncu kendi giysisi ile gelirdi. Kadirde yeni bir kıyafet almış. Ama fünye koymamız gerekiyor. Değiştirelim istersen dedim ama kabul etmedi. Müspet adamdı yani.
|
|
|
Ramazan filmleri Ramazan geldiğinde nasıl gazeteler ramazan eki verirse biz de ramazan filmleri çekiyorduk. Film satmak için sık sık ürdün’e gidiyordum. O zamanlar dini bir film yapmaya karar verdim.ç Bilal-ı Habeşi. Beşinci Müslüman olan kişi. Asıl önemi Müslümanlığa geçince azat edilmesi özgür kalması. Hz. Ebubekir onu kurtarmak için değerinin 3 misli para veriyor yani sosyal içerikli bir film.
|
|
|
Mavi Çöl nasıl oldu Mavi Göl 150 civarında filmle Türk Sineması `nda en çok film çeken yönetmenlerden biri olan Çetin İnanç , `Jaws ` ve daha sonra çekilmiş olan `Waterworld `ün karışımı havasındaki filmi `Çöl `ü` anlatıyor. "1983`te çektiğimiz Çöl `ün afiş hikayesi komiktir. Filmin asıl adı Mavi Çöl . Cüneyt Arkın daha önce kazık yediği adamlardan intikam almak için motoruyla yola çıkıyor, ama bunlar da büyük bir mafyanın adamlarıymış, acayip bir kaçma kovalama başlıyor.Bir ara bir gemiye sığınıyor, ama kaptanı onu mafyaya ihbar edince denize atıyorlar adamı. Elinde bir tahta parçasıyla uçsuz bucaksız denizin ortasında yapayalnız kalıyor adam. Karşısına bir de köpekbalığı çıkıyor, bir de onunla dövüş. Köpekbalığının kafasını maket yapmıştık. Ağzına bir kriko koyduk, o şekilde karşısına çıkan canlıyı yutacak. Maketi çalıştıracak adam `Abi ben yüzme bilmem` deyince, ben girdim köpekbalığının içine hallettik. Yıllar sonra bir avcı arkadaş geldi, `Geri sardım izledim, siz maket kullanmışsınız` dedi. Sanki anlamak için ileri geri sarmak şart Adam Jaws yapıyor, hakiki balığa mı ısırttırıyor milleti, oyuncu köpekbalığı mı bulacaktık? Tamam, maket dört dörtlük değil; bizim Muammer köpükten bir şeyler yapmış, kendi cebinden para verip boyamış bir de, daha ne.
|
|
|
ve Dünyanın en kötü filmi kabul edilen film
"Uzay yolu diye bir dizi oynuyor ve çok seyrediliyor. Cüneyt beyle oturduk
dedik, ya Uzay Yolu çok tutuldu oturalım Uzay Yolu gibi bir film yapalım.
Teknoloji bu kadar ileri değil. 2300 yılının filmini yaptık. Şimdi diyorlar ki,
filmi seyrediyoruz gülüyoruz. Yaa niye gülüyorsun kardeşim? Ee, sen 300 sene
sonra yaratıkların nasıl olacağını biliyor musun? İnsanlar belki sinek gibi
dolaşacak. Önemli olan hayal. Biz Ürgüp'e gittik. Bir uzay resimliycez. 300 yıl
sonranın kara parçasını nerde çekicez? Bütün turistler geliyor Ürgüp'e hayran
kalıyor. Aya giden astronotların çekilmiş filmlerini izliyoruz. Ürgüp ay gibi
öyle diğ mi? İşte Ürgüp'te çekmemizin sebebi bu. Eleştirmenler Ürgüp'e uzay
filmini yakıştıramıyorlar. Sanki biz uzaylılar gelicekte Ürgüp'te yaşıyacağın
filmini yapmışız. Dekor yapmamıza imkan yok, gitmiş orda yapmışız. Zaten bir
fırtına oldu bütün dekorları sel götürdü. Yenisi için çok para lazım. Seyirciye
anlatmak için İtalyan filmi ve yıldız savaşlarından sahneler aldık. Cüneyt dedi,
'Yaa abi farkına varırlar', varsınlar abi. Benim ne yaptığımı anlayacaklar
sonra. Oradan parçalar almamın sebebi, Türk seyircisine maliyet parasını kimse
vermedi. Ben Amerikan filmlerinden alıp koyuyorum. İleride görün Türk sineması
ne zorluklarla yapıldı, demek istiyorum."
|
|
|
Sex furyası Ülkü Erakalın 1974'te "Tak fişi bitir işi" ni çekti. Oksal Pekmezoğlu "Beş Tavuk bir horoz" u çekti. Son olarak da Nazmi Özer'in Civciv çıkacak, kuş çıkacak" ı patlattı gişeyi. Öyle bir durum oldu ki, artık dursan kabahat yani. Adına sex filmi deyip geçiyoruz ama 8-10 yıl yüzlerce insan ekmek yedi o filmlerden.
Külodum çalındı Erotik dönemimizde film çekiyoruz. Sahne hazır, beklersin kadın gelmez. Ne oldu? Külodum çalındı. "Her zaman sete kim giriyor çıkıyor bilemiyorsun ki, hasta dolu ortalık. Gelmiş kadının külodunu çalmış işte."
|
|
|
20 Atlı gelsin Tam sinirin tepende, "20 atlı koşarak gelsin" diye bağırıyorsun. Bakıyorsun,arkadan 4 at boş geliyor. Sonradan itiraf ediyorlar ki ilk defa ata biniyorlarmış. Sapır sapır dökülüyorlar. Baştan söylemiyor keratalar. Hani en iyi süvari sizdiniz, sabah öyle demediniz mi bana?
Biz kendimiz Fantastikmişiz Televizyonlara, gazetelere çıakrtıp konuşturmak istiyorlar beni. Ney miş "Fantastik Türk sineması"ymış. Biz onları fantastik olsun diye yapmadık ki, biz kendimiz fantastikmişiz. Giovanni doğru söylüyor "memur-yönetmen" diye, ama işte bankada memur olsaydım bunları konuşmayacaktık. Belki de daha mı iyi olurdu?
|
