Türk Sinemasında Çizgi Kahramanlar
Dünya sineması, her zaman çizgi romana ilgi göstermiş, sevilen çizgi roman kahramanları mutlaka beyaz perdeye aktarılmıştır. Bunlar arasında Batman gibi ölmek üzereyken sinemanın canlandırdığı karakterler olduğu gibi, X Men gibi hep popüler olan ve sinemada da bunu sürdüren karakterler vardır. Bir de başarılı bir çizgi roman olup kötü bir uyarlama ile sinemaya aktarılmış tipler vardır ki (Örümcek Adam, Kaptan Amerika vb.) onlar da "kısmetsiz yapıtlar" sınıfına dahil edilebilir.

Türk sineması da yıllar boyunca çizgi romana başvurmuştur. Özellikle 1965-1975 yılları arasında bu, çok yoğun olarak yapılan bir iş haline gelmiştir. Yerli çizgi roman kahramanları tarihi filmlerde rol almış, yabancı kökenli çizgi roman karakterleri ise western ve süper kahraman denebilecek türleri etkilemiştir.

Türk sinemasının imkanları, çizgi roman kahramanlarını da etkilemiş, çoğu film absürd olmaktan öteye geçememiştir. Bu filmlerin pek çoğu kaybolmuştur, oysa aralarında nice "Dünyayı Kurtaran Adam"lar bulunabilirdi. Bu filmlerin bir kısmı bugün zaman doldurmak için televizyonlarda oynatılsa da dünyada epey araştırmalara konu olmuş, antolojilere girmiş, örnek olarak çeşitli ortamlarda gösterilmişlerdir.

 

ÖRÜMCEK ADAM : İlk kez 1966 yılında Cevat Okçugil ile Yeşilçam'a girmiştir. Ancak uzun ömürlü olamamıştır. Örümcek Adam'ın 1973'te yer aldığı başka bir filmi ise dünya sinemasında eşine oldukça ender rastlanabilecek bir türdendir. Üç Süper Adam adlı filmi Fikret Uçak yönetmiş, senaryosunu Doğan Tamer yazmıştır. Bu filmde sinema tarihinde ilk ve son kez Örümcek Adam kötüdür. Filmde ayrıca Kaptan Amerika, Meksikalı güreşçi El Santo gibi başka süper kahramanlar da vardır. Film, şiddet sahneleri ile doludur, deniz motoru pervanesi ile öldürülen adamlar, biçki makinesi ile doğranan kötüler, şişle dağlanan kadınlar vb. Film pek çok araştırmacı tarafından "şok edici" bulunmuştur.
KIZILMASKE : Yeşilçam'da aynı döneme denk gelen iki ayrı Kızılmaske filmi vardır. Biri 1968 yapımı Tolgay Ziyal'ın yazıp yönettiği Kızıl Maske'dir. Bu filmde Fantom, çizgi romandaki özelliklerine nispeten sadık kalınarak sinemaya aktarılmıştır. Çetin İnanç'ın aynı yıl vizyona giren Kızıl Maske'si ise biraz daha farklıdır. Fantom daha bir Türk'tür. Artık macera peşinde koşamayacak kadar yaşlanan babasının elini öperek göreve başlar, filmde yerel şiveler kullanılarak komiklikler üretilir. Üstelik kostümü de orijinali gibi değildir. (Kıyafetin göğsünde bir "S" var. Zaten aşağı yukarı bütün kostümlerde bir S harfi veya yarasa işareti mevcut. Hatta bazısında ikisi birden bulunuyor. ) Filmde başka ilginçlikler de var: Sinema tarihinin ilk ve son zenci Fu Manchu'su gibi. Kızılmaske, Levent Çakır'ın oyunu ile 1971'de tekrar beyaz perdede boy göstermiştir.
REDKİT : 1967 yılında Western filmleri furyası Yeşilçam'a ulaşınca ardı ardına Kovboy filmleri çevrilmeye başlandı. Bu bağlamda "Maurice de Bevere'nin ilk kez 1946 yılında Morris takma adıyla sunduğu Lucky Luke ya da bizim için Red Kit"* ilk kez Çifte Tabancalı Damat (Nuri Ergün, 1967) filmiye Türk sinemaseverlerin karşına çıktı. Banka memuru Ahmet (Öztürk Serengil), düşlerinde Red Kit olduğunu sanıp kendisini Vahşi Batı'nın bir kasabasında buluyordu.

Bir sonraki Red Kit macerası için 4 yıl beklemek gerekiyordu. "İzzet Günay'da Aram Gülyüz'ün yönettiği Red Kit'de Daltonlara karşı Red Kit olarak mücadele ediyordu."* Yine Aram Gülyüz yukarıda sözünü ettiğim Atın Seven Kovboy filmiyle Sadri Alışık'ı Red Kit yapıyordu. Red Kit maceralarının olmazsa olmaz karakterleri Joe ve Avarel Dalton’un Keloğlan filmlerinden tanıdığımız Aydın Babaoğlu ve Sami Hazinses tarafından canlandırıldığı filmde Figen Han, Ali Şen, Cevat Kurtuluş, Süheyl Eğriboz, Kudret Karadağ gibi oyuncular oynuyor. Atın Seven Kovboy tabirinin günümüzde fıkralara konu olmasından dolayı çoğu kimse Sadri Alışık filmografisinde bu filmi görünce seks furyasına Sadri Baba’nın da katıldığını sanıyor. Halbuki filmde Figen Han’dan dolayı cinsellik öğeleri yer alsa da filmin bir Western filmi olduğunu belirtmekde fayda var
SÜPERMEN : Yeşilçam'ın en sevdiği karakterlerdendir. Sık sık sinemada boy göstermiş, kendisi olmasa bile adı afişlerde yer almıştır. (Süpermenler gibi...) Süper Adam - 1971, Süper Adam Kadınlar Arasında - 1972, Süper Adam İstanbul'da - 1972, Süpermen Dönüyor - 1979 giibi. Bunlar arasında orijinal konuya en fazla sadık kalan Kunt Tulgar'ın Süpermen Dönüyor'udur. Ayrıca bu filmde ilk kez Türk sinemasında bir adam uçurulmuştur. Ayrıca bir tek Süpermen'in yetmediği filmler de vardır. İtalyan İtalo Martinenghi'nin Erler Film ile ortaklaşa gerçekleştirdiği bir Süpermen parodisi olan filmin başrollerini Cüneyt Arkın, Aldo Conti ve Sal Borghese oynamıştır. Aynı İtalyan'ın bu kez Yavuz Yalınkılıç ile gerçekleştirdiği Üç Süpermen Olimpiyatlarda ise türün en acayip filmi olmuştur. Dağınık senaryo, anlamsız diyaloglar, kötü yönetim vb. gibi sebeplerle film uç bir örnek olarak tarihte yerini almıştır. Süpermen'in dişi versiyonu yok mudur? Elbette vardır: Gülgün Erdem, Süper Kadın Dehşet Saçıyor (1972)...
ZAGOR : 1970'de ilk Zagor, Cihangir Gaffari ile canlandırılır. Bu Zagor'un dünya sinemasında ilk görünüşü olmuştur. Bir yıl sonra Nişan Hançeryan Levent Çakır'ı Zagor yapar. Kara Korsan'ın Hazineleri ve Kara Bela... Bu iki filmde Zagor çizgi romandan aynen sinemaya aktarılmıştır. Yanında Çiko'su ve Kazma Kürek Bill'i olduğu halde maceradan maceraya atılır. Üstelik kötü imkanlarla, oyuncuların kişisel gayretleri ile. Bir sahnede Levent Çakır 15 metre yükseklikte bir kuleden akrobatik hareketlerle aşağı atlar. Bu filmlerle ilgili enteresan bir not da şu: Zagor nedense AHYAAK yerine YİHHUU diye bağırmaktadır. (Bu filmlerde mutlaka karakterin orijinal bir özelliği ile oynuyorlar, Yeşilçam geleneği herhalde. Belki de yayıncının telif hakkı istemesi korkusundandır.)
SWING : EsseGesse stüdyolarının ürünü olan Swing, bilindiği üzere ilk ve tek olarak Yeşilçam'da sinemaya uyarlanmıştır. Filmde Salih Güney, Swing'i, Ali Şen Mister Blöf'ü, Süleyman Turan Gamlı Baykuş'u, Gülgün Erdem ise Betty'i canlandırmaktadır. Swing'in bu macerası çizgi romanından aynen sinemaya aktarılmıştır. Puik bile eksik değildir.

TARKAN : 1969'da çekilen BOZKIRLAR ŞAHİNİ TARK-HAN, ilk Tarkan filmi oldu. Fatih Film'in yapımcısı olduğu filmin yönetmeni Mehmet Arslan, oyuncuları Tanju Korel (Tark-Han), Sezer Güvenirgil'dir. Sezgin Burak'ın film üzerinde hak iddia etmemesi için Tarkan adı TARK-HAN şeklinde kullanıldı.
1969'da senaryosu eser sahibi Sezgin Burak tarafından yazılan ilk Tarkan'ı Tunç Başaran yönetti. Filmin oyuncuları Kartal Tibet (Tarkan), komedyen Morris (Kulke), Zuhal Aktan, Sevgi Can, Oktar Durukan, Lale Belkıs, Kayhan Yıldızoğlu, Aynur Aydan oldu. Bundan sonraki bütün Tarkan filmlerini Mehmet Aslan yönetti. Tarkan rolünü ise her zaman Kartal Tibet oynadı. 1970'te Tarkan "GÜMÜŞ EYER" filmi çekildi. Filmde Reha Yurdakul (Altar-Tarkan'ın babası), Eva Bender (Büyücü Goşha), Bilal İnci (Kostok), Atıf Kaptan oynadı. 1971'de Tarkan "VİKİNG KANI" filmi çekildi. Filmde Fatma Belgen (Atilla'nın kızı), Eva Bender (Viking Kralının kızı), Seher Şeniz (Çin Prensesi), Hüseyin Alp (Dev Orso), Bilal İnci oynadı. 1972'de Tarkan "ALTIN MADALYON" filmi çekildi. Filmde Halit Akçatepe (Kulke), Zeki Alasya (Viking Kralı), Kamuran Usluer (Atilla), Eva Bender (Goşha) rollerini oynadı. 1972'de Tarkan "GÜÇLÜ KAHRAMAN" filmi çekildi. Filmde Hülya Darcan, Reha Yurdakul, Halit Akçatepe, Ferhat Özsert, Suphi Tekiner oynadı. 1972'de Tarkan "KOLSUZ KAHRAMAN'A KARŞI" filmi çekildi. Sinema araştırmacısı Pete Tombs, Tarkan filmlerini karanlık çağlarda geçen Conan serilerine benzetmiştir. (Şahsen ben de Tarkan'ı biraz Conan'a benzetirim. Az konuşur, insan dostu pek yoktur, tek başına dolaşır. Ancak Conan'ın bencilliği ve para hırsı Tarkan'da pek yoktur.)

Extra detaylı bilgi için :   

http://www.kameraarkasi.org/sinema/sinemadaakimlar/tarkan.html

http://www.tarkan.com.tr/eserler/tarkan/tarkan_filmleri_hakkinda_TR.htm

http://www.resimliroman.net/kahramanlar/tarkan/film.htm

KARAOĞLAN : Karaoğlan da Suat Yalaz tarafından 8 kere filme çekilmiştir. Aslında Yeşilçam'da tarihi macera furyasını başlatan da Karaoğlan'dır denebilir. Başlangıç 1962 yılında "Cengiz Han'ın Hazineleri" ile yapıldı. Atıf Yılmaz'ın yönettiği filmde başrolü Orhan Günşıray oynuyordu. Daha sonra Suat Yalaz Karaoğlan'ı bizzat çekmeye karar verdi. Filmin tanıtımı Akşam Gazetesi'nin açtığı bir yarışma duyurusuyla yapıldı. İki metrelik dev duvar ilanlarıyla baş karakteri beyazperdede canlandırabilecek yetenekli bir genç arandı. Daha önce Kaan'da başrolü oynayan Orhan Günşıray bütün iyi niyetine karşın Kaan tipine uyamamış ve film başarısız olmuştu. Bir kısmı gerçekten yetenekli adaylar arasından yine de aranan şartlara uygun bir kişi çıkmadı. Suat Yalaz, filmi ne olursa olsun çekecekti ve mecburen sanatçı çevresini taradı. Tesadüfen aradığını buldu. Kartal Tibet genç ve yetenekli bir sinema oyuncusuydu ve inanılmaz derecede Karaoğlan'a benziyordu. Çekimlere başlandı. titiz çalışmalar, uygun mekan arayışı, yılanlar ve akreplerle dolu vadilerde yapılan zor sahneler... Suat Yalaz, Karaoğlan'ın ilk çekimi sırasında ilginç olaylar anlatıyor: Örneğin, çekimlerin Kilyos'ta yapılması teklif ediliyor. Yalaz, Kilyos'un Orta Asya inandırıcılığını vermeyeceğini söyleyerek reddediyor. Sonuçta ortaya çıkarılan siyah-beyaz filmlerden hepsi de umulanın çok üstünde bir başarı sağladı. Sinema ve sevilen bir çizgi romanın gayet güzel bir birleşimine ilk kez bu filmlerde tanık olduk.

ALTAY'DAN GELEN YİĞİT'i ikincisi BAYBORA'NIN OĞLU izledi. Reha Yurdakul ve tüm kadro çok başarılıydı. Yine de asıl şöhret üçüncü filmde, Camoka'nın İntikamı'nda Danyal Topatan'a güldü. Muhteşem bir Camoka olmuştu. Hem fizik olarak çizgi romandaki karaktere çok uygundu, üstelik onu büyük bir oyun gücüyle yorumlamıştı .

Karaoğlan filmlerinin üçü de Suat Yalaz'ın ayrıntılar üzerinde özenle durduğu filmler olmuştur. Sonuçta ortaya gerçekten inandırıcı ve iyi filmler çıkmıştır.

Extra detaylı bilgi için :                 

http://www.kameraarkasi.org/sinema/sinemadaakimlar/karaoglan.html

 

KARA MURAT : ‘Fatih’in Fedaisi Kara Murat’ olarak tanınan kahraman da uzun süren bir seriye imza attı. 1972’de ‘Fatih’in Fedaisi Kara Murat’ ve ‘İstanbul Kabadayısı Kara Murat’ adlı filmlerle başlayan seri, 1973’te ‘Kara Murat Fatih’in Fermanı’, 1974’te ‘Kara Murat Kardeş Kanı’ ve ‘Kara Murat Ölüm Emri’, 1975’te ‘Kara Murat Kara Şövalyeye Karşı’, 1976’da ‘Kara Murat Şeyh Gaffar’a Karşı’ ile ‘Kara Murat, La Belva Dell’Anatolia’, 1977’de ‘Kara Murat Denizler Hakimi’ ile 1978’de ‘Kara Murat Devler Savaşıyor’ adlı filmlerle sürdü. Rahmi Turan’ın eserinden beyazperdeye uyarlanan yapımda, Kara Murat, kalbine üç ok girmesine rağmen düşmanı vurması, at üzerinde giderken ok yağdırması, bir kılıç darbesiyle düşmanı dağıtması, surlardan atlamasıyla ünlüydü.

1977 yapımı ‘Denizler Hakimi’ adlı macerasında Kara Murat, hasılat rekorları kıran ‘Karayip Korsanları’ filminin benzeri bir maceraya atıldı. Kaptan-ı Derya Yunus Paşa’yı (Turgut Özatay) topladığı vergi ve ganimetlerle İstanbul’a dönerken soyan ve Türk köylerine baskın yapıp halkı öldüren Kara Korsan’a karşı görevlendirilen Kara Murat, düşman gemilerinin tamamını yakarak macerasını başarıyla tamamladı.

TOMMİX