a) Argonun Tatlandığı Üslup; Sadri Alışık
“Amaniiin, Turist
Ömer derler benim adıma, bakmayanlar pişman olur tadıma, amaniiin”.
Bu ünlü şarkı tabi ki hepimizin tanıdığı Sadri Alışığın, namı diğer Turist
Ömer’in şarkısıdır. Sadri Alışık, 60’lı yıllarda yarattığı Turist Ömer
tiplemesiyle Türk Halkının gönlünde taht kurmuş, bir dahada
oradan inmemiştir. Başında eski bir fötr şapkası, üstünde bağrı açık çizgili
gömleği, ip ile tutturulmuş pantolonu ve elini ters çevirip, yırtık şapkasının
önünden aşağıya bükerek verdiği selam ile 60’lı yıllarda Türk sinemasında adeta
bir efsane olmuştu.
Alışık, 5 Nisan
1925’de İstanbul Paşabahçe’de hayata gözlerini açar. Sırası ile Paşabahçe
ilkokulunu, Beykoz ortaokulu ve İstanbul lisesini bitirir. Gönlü sanat aşkı ile
yanıp tutuşan Alışık, bir süre Güzel Sanatlar Akademisi Resim Bölümü'ne devam
eder. Ama onun gözü tiyatrodadır. 1939’da Eminönü Halkevinde “Hissei şayia”adlı oyunla ilk defa
seyirci önüne çıkar. 1943’de Reşit Rıza Tiyatrosunda “Beni Öpünüz” isimli
oyunla profesyonel olur. 1,5 yıl boyunca bu grupla Türkiye turnesine çıkar.
1945’de Faruk Kenç yönetiminde “Günahsızlar” ile
sinema dünyasına adımını atar.
Gönül boşluğunu
doldurmak isteyen Alışık sinema sanatçısı Neriman Esen ile başarısız bir
evlilik yapar. Bu sırada ‘Küçük sahne’ tiyatrosunda kendinden 11 yaş küçük olan
Çolpan İlhan ile tanışır. “Çayhane”, “Yağmurcu”, “Şeytan” oyunlarında birlikte
oynarlar. Esmer güzeli bu genç kız ile ilkin yıldızları pek barışmaz. Kader
onları, senaryosunu Atilla İlhan'ın yazdığı, Lütfi Akad'ın
yönettiği 'Yalnızlar Rıhtımı'nda iki sevgili olarak karşı karşıya getirir.
Alışık, Gemi Kaptanı, İlhan ise İzmir'in iskele barlarından birinde genç
bir konsomatristir. O günleri Çolpan İlhan şöyle anlatır.“ Filmde, Sadri
sevgilimdi. Bir sarılma sahnesi sırasında ışık çok geç hazırlanınca saatlerce
sarmaş dolaş kaldık. Evliliğin temeli orda atıldı. Ağabeyim Atilla İlhan'la
birlikte Harbiye'de küçük bir evde oturuyorduk. Sadri de Cihangir'deydi. Film
çekimleri bitince Sadri beni eve kadar bırakırdı. Sonra bir gün Nişantaşı'nda
bir kafeteryaya gittik. Mevsim sonbahardı, yağmur yağıyordu. Sadri, birden
'Benimle evlenir misin?' dedi. 'Evet' anlamında başımı salladım. Sonra o
yağmurda, yürüyerek Dolmabahçe'ye kadar indik.” Tarih, 20 Ağustos 1959'dur.
Sadri Alışık ve Çolpan İlhan nikah masasındadır. Sadri
Alışık'la nikahlanan Çolpan İlhan, yıldızlığı bir
kenarı bırakıp, kendini yuvasına, oğlu kerem’e ve Kocası Sadri’ye adar.
Sadri Alışığın “Helal
olsun abi” filmindeki oynadığı karakter yönetmen
Hulki Sanerin çok hoşuna gider. Ona yeni bir kimlik
kazandırmak ister ve ilk “Turist Ömer” filmi doğar(1964). Bu ilk film tutulunca
10 yıl boyunca değişik “Turist Ömer” filmleri çevrilir. “Turist Ömer” filminde
çoğu kez oturtulmuş bir öykü olmadan, skeçler birbirini izler. Anlatım zaman zaman düzensizdir. Saf bir adam olan Turist Ömerin ne bir işi , ne de kafasını
sokacak bir yeri vardır. Nerede sabah orda akşam etmekte, ne bulursa onu
yiyip içmektedir. Saflığının yanında altın gibide bir kalbi olan Ömerin hayatı hep garip olaylarla değişmekte ve komik
rastlantılar meydana gelmektedir. Argosu, esprileri ve hareketleri ile Turist
Ömer bir dönem güldürü sinemasının kahramanı olmuştur.
70’li yıllarda
Türkiye’de tek kanalın (siyah-beyaz TRT) olduğu günlerde sonradan bütün dünyada
kült haline gelen Star Trek dizisi seyirciler
için vazgeçilmez bir tutku haline gelmiş, Atılgan uzay gemisi
, Dr. McCoy, Mr. Spocki ve Kaptan Kirk adeta
hayatımızın birer parçası olmuştu. Yönetmen Hulki Saner, halkın Turist Ömer ve
Star Trek filmlerine olan ilgisini kullanır ve
Dünyada ilk Star Trek sinema filmini çeker. “Turist
Ömer Uzay yolunda-
Türk sinemasının Kralı
Ayhan Işık’ın ani ölümü Sadri’yi adeta yıkar. Sinemadan elini eteğini çeker ve
kendini içkiye vurur. Kimi zamanlar Ayhan’ın mezarında sabahlardı. Aşırı alkol
karaciğerinde hastalığa neden olur. “Acı hatıralar-1977”’den sonra televizyon
dizilerinde rol almaya başlar. “Seyehatname” ve
“Kartallar Yüksek Uçar”. Bu dizi filmdeki Banazlı İsmail ile TV
izleyicilerinin beğenisini kazanır. Bu sırada karaciğerindeki rahatsızlık
artmış ünlü aktörü 1990’da komaya sokmuştur. Dönemin Başbakanı Turgut Özal'ın
yardımı ile ABD' de gider ve orada karaciğer nakli yapılır.Karaciğer
nakli sonrasında bambaşka bir Sadri Alışık vardır artık. Bu sırada kendisine
gelen bir teklifi kabul eder yaşamının son filmini oynar.“Yengeç sepeti-
Sadri Alışık sadece; Turist Ömer (1964), Turist
Ömer Dümenciler kralı (1965), Turist Ömer Almanya’da (1966), Turist Ömer
Arabistan’da (1969), Turist Ömer Kenya’da (1970), Turist Ömer Boğa Güreşçisi
(1971) ve Turist Ömer Uzay Yolunda (1973) ile 7 adet Turist Ömer filmine imza
atmıştır. Ayrıca Alışık’ın; Günahsızlar – 1945, Hürriyet Şarkısı – 1951, Beyaz
Şehir – 1955, Beş Hasta Var – 1956, Düşman Yolları Kesti – 1959, Yalnızlar
Rıhtımı – 1959, Küçük Hanımefendi – 1961, Ah güzel İstanbul - 1966
Afacan – 1970, Yengeç Sepeti – 1994 gibi önemli filmleride bulunmaktadır.