|
Behlül DAL
Doğum Tarihi - İstanbul, 1922
Ölüm Tarihi - 20 Haziran 2001
1922 İstanbul doğumlu. Babası Meis’te doğmuş, Kaş nüfusuna kayıtlı, Antalya’da uzun yıllar avukatlık
yapmış olan yapmış olan Fuat Dal, annesi Divan Şairi Abdullah Celaleddin Paşa’nın kızı Zehra hanımdır.
İlk öğrenimine Galatasaray’da başlayan Behlül Dal ,Antalya lisesi’ ne devam etti ve daha sonra Kayseri
lisesi’nden mezun oldu. Ankara Hukuk Fakültesi’ni bitirmeden ayrıldı ve askerlik görevinden sonra Antalya
Halkevi Bölge Yönetmenliği’ne getirildi.
Antalya Halkevi’ndeki çalışmaları sırasında çok sayıda oyunun yönetmenliğini yaptı. Bu sırada yazdığı “Meş’um
Gece”, “Yalan”, “Salahaddin Eyubi” isimli üç piyesi Halkevleri Repartuarı’na alındı ve birçok halkevinde sahnelendi.
“Meltem” adlı edebiyat dergisini yayımladı.
Dal’ın yönetimindeki Antalya Halkevi,Tiyatro çalışmaları ile Türkiye’nin üç büyük halkevi arasına girdi.
“Bir gün bu şehir sinema şehri olacaktır” diyerek 1957’de Antalya’da ANTİŞ FİLM Antalya Filmcilik Komandit
Şirketi’ni kurdu. Bu şirket İstanbul dışında ilk yapımcı şirkettir. “İnsanlık İçin, Kıbrıs Şehitleri, Istırap Çocuğu”
isimli üç uzun metrajlı sanat filmini çekti ve çok sayıda kısa metrajlı filme de imzasını attı.
Behlül Dal,İstanbul’da bulunduğu yıllarda Antalya’nın tanıtımına yönelik çalışmalar yaptı. Gazetelerde makaleleri
yayınladı. Antalya Yüksek Öğretim Derneği’nin başkanlığını yaptı. İki baskısı yapılan “O Kadın” adlı şiir kitabıyla Antalya
özlemini dile getirdi. İstanbul Şehir Galerisi’nde Türkiye’nin ilk “Sesli Şiir Sergisi”ni açtı.
Behlül Dal, Antalya Film Festivali düşüncesini ortaya atan, savunmasını yapan, gerçekleşmesini sağlayan ve kısa
metraj filmciliği gerçek anlamda ülkemize getiren ve büyük mücadeleler vererek tanıtımını sağlayan en önemli kişidir.
Antiş Film’in duygusal bir devamı olan “AS Ajans” adlı şirketi kurarak bir çok film yapmış, bu filmleriyle yurt içi ve
yurtdışında otuza yakın ödül almıştır.
1976 Avrupa Kısa Metraj Birinciliği, Fransa Cumhuriyeti (Merite Civigue) Sivil Liyakat Nişanı, Avrupa Film Festivali Üstün
Başarı Ödülleri, Kültür Bakanlığı Yılın En İyi Belgeseli Ödülleri ve TBMM Başkanlığı Takdir Şiltleri ödüllerinin bazılarıdır.
Altın Portakal Festivali kısa metraj dalında kazandığı 8 Altın Portakal Ödülü ile En Fazla Altın Portakal Kazanan Yönetmen
unvanını halen korumaktadır.
Behlül Dal, 1997 yılında Antalya Kültür Sanat Vakfı’nca “Ömür Boyu Onur Ödülü" ile onurlandırılmıştır.
Bugüne dek üç yüze yakın kısa metraj film yapan Dal, bu filmlerin önemli bölümünde Antalya’yı yansıtmıştır. Yabancı dillere
çevrilerek Avrupa televizyonlarında da yayımlanmış yapıtları bulunan Antalya aşığı sanatçı, yönetmen, evli ve iki çocuk babası
Behlül Dal 20 Haziran 2002 tarihinde yaşama veda etmiştir.
Kaynak - Antalya Altın Portakal Film Festivali Resmi Web Sitesi
Behlül Dal, Ankara Hukuk Fakültesi’ndeki eğitimini yarım bıraktıktan sonra askerlik görevini yaptı ve ardından Antalya Halkevi’nde
yönetmen olarak görevlendirildi. Dal’ın görev yaptığı halkevi, tiyatro çalışmaları ile Türkiye’nin 3 büyük halkevi arasına girdi.
Behlül Dal’ın 1957 yılında Antalya’da kurduğu ANTİŞ Film Antalya Filmcilik Şirketi, İstanbul dışındaki ilk yapımcı şirket olma
unvanını taşırken, Dal, ‘İnsanlık İçin’, ‘Kıbrıs Şehitleri” ve ‘Izdırap Çocuğu” isimli 3 uzun metrajlı sanat filmini çekti ve birçok
kısa metrajlı filme imza attı.
Antalya Yüksek Öğretim Derneği başkanlığı da yapan Dal, “O Kadın’ adlı şiir kitabıyla, İstanbul’da bulunduğu sırada duyduğu
Antalya özlemini dile getirdi. Sanat yaşamındaki en önemli adımlarından biri de Antalya Film Festivali düşüncesini ortaya atmak
ve gerçekleşmesini sağlamak olan Behlül Dal, kısa metrajlı filmciliği Türkiye’ye getiren ve tanıtımını sağlayan en önemli kişi
olarak tanınıyordu.
Antalya Altın Portakal Kısa Film Yarışması’nda kazandığı 8 Altın Portakal ödülü ile “En Fazla Altın Portakal Kazanan Yönetmen”
unvanını koruyan Behlül Dal, 1997 yılında Antalya Altın Portakal Kültür ve Sanat Vakfı’nca “Ömür Boyu Onur Ödülü”ne layık görüldü.
Altın Portakal Film Festivali’nde her yıl jüri ödülü verilen Dal’ın, Avrupa televizyonlarında da yayımlanan ve daha çok Antalya’yı
yansıttığı 300’e yakın kısa metrajlı filmi bulunuyor.
Antalya Altın Portakal Film Festivali'nin kurucularındandır. Ünlü Yönetmen ve “Altın Portakal Film Festivali’nin fikir babası” olan
sanatçı, yıllardır mücadele ettiği kanser nedeniyle 13 Haziran günü Akdeniz Sağlık Vakfı Hastanesi’ne kaldırılmıştı. Bir haftadır
tedavisi süren sanatçı, hastalığına yenilerek, yaşamını yitirdiğinde 80 yaşındaydı. Dal’ın, Antalya’da düzenlenecek resmi törenin
ardından toprağa verildi.
Antalya Altın Portakal Film Festivali'nin kurucusu Behlül Dal, Prof. Dr. Hikmet Seçim ve ekibiyle yaptığı son röportajında, "Sanat
benim kromozomlarıma işlenmiş" diyerek, kendisini "kısa filmci olarak tanıtmıştı.
"Ben belgesel de çektim, uzun metraj da. Ama ben asıl kısa metraj sinemacıyım" diyen Behlül Dal, kısa metraj dalında kazandığı 8
Altın Portakal ile festivalin en çok ödül kazanan yönetmeni olarak festival tarihine geçmişti.
Kaynak - Anadolu Ajansı
Erol TAŞ, Nedim OTYAM ve Behlül DAL
YÖNETMEN FİLMOGRAFİSİ
İnsanlık İçin
Kıbrıs Şehitleri
Izdırap Çocuğu
YÖNETMENLİĞİNİ YAPTIĞI BELGESELLER
Bir Damla Suyun Hikâyesi - 1965
Taşların Aşkı - 1966
Ay Doğarken - 1967
Altın Bıçaklar - 1968
Rüya Gibi - 1969
Vurgun - 1970
Hasret - 1971
Yuva Hasreti - 1973
Güneşin Battığı Yer
Yitirilen Dünya - 1991
Egemenlik Kayıtsız, Şartsız Milletindir
Abant'ta Bir Gün
Ermenek / Çamlıbel Kültür Çadırları - / Orhan BİRGİT, Behlül DAL
ÖDÜLLERİ
Taşların Aşkı ( Fransız Akademisi - Merite Civique Nişanı )
Taşların Aşkı ( Antalya Film Festivali Kısa Film Dalında 8 Altın Portakal
)
Güneşin Battığı Yer ( Avrupa Kısa Metrajlı Film Festivali Onur Ödülü
)
Yuva Hasreti ( Avrupa Kısa Metrajlı Film Festivali Onur Ödülü )
Bir Damla Suyun Hikâyesi - 2. Antalya Film Festivali, En iyi kısa metrajlı film. 1965
Taşların Aşkı - 3. Antalya Film Şenliği, En iyi kısa metrajlı film. 1966
Ay Doğarken - 4. Antalya Film Festivali, En iyi kısa metrajlı film. 1967
Altın Bıçaklar - 5. Antalya Film Festivali, En iyi kısa metrajlı film. 1968
Rüya Gibi - 6. Antalya Film Festivali, En iyi kısa metrajlı film. 1969
Vurgun - 7. Antalya Film Festivali, En iyi kısa metrajlı film. 1970
Hasret - 8 . Antalya Film Festivali, En iyi kısa metrajlı film. 1971
Yuva Hasreti - 10. Antalya Film Festivali, En iyi kısa metrajlı film. 1973
Güneşin Battığı Yer - Avrupa Sinema-TV İşçileri Sendikası'nın düzenlediği (Paris) 8. Kısa Filmler Şenliği, özel şeref ödülü.
Egemenlik Kayıtsız, Şartsız Milletindir - 1.500.000 TL kazanan belgeseller
Kültür Bakanlığı, "sinema teşvik ödülleri" adıyla dramatik, belgesel ve animasyon olmak üzere 3 dalda, ilk kez bir
yarışma düzenledi. Ve dramatik türdeki uzun metrajlı filmlerin yapımcılarına 4'er milyon TL. verildi.
Abant'ta Bir Gün - Ödül tutarı: 2.500.000 TL kazanan belgeseller
Kültür Bakanlığı bu yıl, 'sinema teşvik ödülleri'ni' 8 milyona çıkardı: 8 milyon TL kazanan uzun metrajlı dramatik filmler
Behlül Dal'ın
yaşamını ve sanatını konu alan bir belgesel yapılmıştır.
Kaynak
Türk Sineması Veri Tabanı
Internet Movie Database
|